ஹிஜ்ரி 80-ஆம் ஆண்டு கூஃபாவில் பிறந்த நுஅ்மான் இப்னு ஸாபித் இப்னு ஸூதா அவர்களே இமாமுல் அஃழம் அபூ ஹனீஃபத்துல் கூஃபி (ரஹ்) ஆவார்கள்.அந்தக் காலத்தில் ஸஹாபாக்களில் ஒரு குழுவினர் உயிருடன் இருந்தனர். "அவர்களில் ஒரு குழுவினரை நேரில் சந்திக்கும் வாய்ப்பு இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்களுக்கு கிடைத்தது." (இமாம் ஸுயூதி (ரஹ்), தப்யீளுஸ் ஸஹீஃப ஃபீ மனாகிபி அபீ ஹனீஃபா, பக்.132).

ஸஹாபாக்களில் நான்கு பேர் இந்தக் காலத்தில் உயிருடன் இருந்தது ஹதீஸ் அறிஞர்களிடையே கருத்து வேறுபாடற்ற விஷயமாகும். அதற்கும் அதிகமானவர்களை அவர்கள் சந்தித்தார்களா என்பதில்தான் கருத்து வேறுபாடு உள்ளது. (இமாம் கர்தரியின் மனாகிபு அபீ ஹனீஃபா, தொகுதி 1, பக்.9).

"இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) ஹதீஸ் அறிவித்த ஏழு ஸஹாபாக்களின் பெயர்களையும், அவர்கள் அறிவித்த ஹதீஸ்களையும் இணைத்து அபூ மஅ்ஷர் (ரஹ்) ஒரு தனி நூல் எழுதியுள்ளார். அவர்கள்: அனஸ் இப்னு மாலிக், அப்துல்லாஹ் இப்னு ஜுஸ்அ், ஜாபிர் இப்னு அப்தில்லாஹ், மஅ்கல் இப்னு யஸார், வாஸிலா இப்னு அஸ்கஅ், ஆயிஷா பிந்த் அஜ்ரத், அப்துல்லாஹ் இப்னு அபீ அவ்ஃபா (ரழியல்லாஹு அன்ஹும்)." (தப்யீளுஸ் ஸஹீஃப, பக்.131).

அனஸ் இப்னு மாலிக் (ரலி) அவர்களை இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) சந்தித்ததாக தாரீகு பக்தாத் (தொகுதி 13, பக்.324)-இல் பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளது. மேலுள்ள விளக்கங்களிலிருந்து இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்கள் தாபிஊன்களில் ஒருவராக இருந்தது தெளிவாகிறது. இந்தச் சிறப்பு நான்கு மத்ஹப்களின் இமாம்களில் வேறு யாருக்கும் கிடைக்கவில்லை.

ஹதீஸ்களைக் கற்க மற்றவர்களைவிட அதிக வாய்ப்பு பெற்ற அறிஞர் இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) ஆவார். அவருக்கு ஹதீஸ் அறிவில்லை என்று கூறுபவர்கள் வரலாற்றைத் திரித்துக் கூறுபவர்களாகும். லட்சக்கணக்கான ஹதீஸ்களை மனப்பாடமாகக் கொண்ட ஹாஃபிழ்களின் வரலாற்றை பதிவு செய்த ஹாஃபிழுத்தஹபி எழுதிய "தத்கிரதுல் ஹுஃப்பாஸ்" என்ற நூலில் 163-ஆவது நபராக இடம்பெற்றிருப்பவர் இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) ஆவார்.

அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்களுக்கு ஹதீஸ் அறிவில்லை என்ற விமர்சனத்திற்கு தஹபி அவர்களே பதிலளிக்கிறார். கூஃபாவில் ஸஹாபியான அனஸ் (ரலி) அவர்களை பலமுறை சந்தித்ததாகவும் அவர் உறுதிப்படுத்துகிறார். நாஃபிஉ், அப்துர் ரஹ்மான் இப்னு ஹுர்முஸ், அதிய்ய் இப்னு ஸாபித், ஸலமா குஹைல், அபூ ஜஃபர், கதாதா, அம்ரு இப்னு தீனார், அபூ இஸ்ஹாக் (ரஹிமஹுமுல்லாஹ்) ஆகியோர் உள்ளிட்ட பெரும் ஹதீஸ் அறிஞர்களிடமிருந்து அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) ஹதீஸ்களைக் கேட்டுள்ளார்.

வகீஅ், யஸீத் இப்னு ஹாரூன், ஸஅ்த் இப்னு ஸுல்த், அபூ ஆஸிம், அப்துர் ரஸ்ஸாக், உபைதுல்லாஹ் இப்னு மூஸா, அபூ நுஐம், அபூ அப்திர் ரஹ்மான் அல்-முக்ரி (ரஹ்) போன்ற அறிஞர்கள் இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்களிடமிருந்து ஹதீஸ்களைப் பெற்றவர்களாவர்.

ஆட்சியாளர்களிடமிருந்தோ, வேறு யாரிடமிருந்தோ பரிசுகள் அல்லது நன்கொடைகளை ஏற்க அவர் தயாராக இருக்கவில்லை. தமது வாழ்வாதாரத்திற்காகத் தாமே உழைக்கத் தயாரானார். (தத்கிரதுல் ஹுஃப்பாஸ், தொகுதி 1, பக்.168).

இமாம் அபூ யூசுப் (ரஹ்) அவர்களிடமிருந்து கர்தரி (ரஹ்) அறிவிக்கிறார்: "ஹதீஸ்களின் விளக்கத்திலும், அவற்றிலிருந்து ஃபிக்ஹ் சட்டங்களைப் புரிந்து கொள்வதிலும் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்களைப் போன்ற அறிஞரை நான் கண்டதில்லை."

அபூ முதீஅ் (ரஹ்) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்படுகிறது: "ஹதீஸ் அறிஞர்களில் சிறந்த ஃபிக்ஹ் அறிஞரான ஸுஃப்யான் (ரஹ்) கூட அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்களின் நிலையை அடையவில்லை." (மனாகிபு அபீ ஹனீஃபா, தொகுதி 2, பக்.49).

அபூ யூசுப் (ரஹ்) அவர்களின் மேற்கண்ட கூற்று தாரீகு பக்தாத் (தொகுதி 13, பக்.340)-இலும் இடம்பெற்றுள்ளது.

அப்துல்லாஹ் இப்னு தாவூத் (ரஹ்) கூறுகிறார்: "முஸ்லிம்கள் தங்களுடைய தொழுகைகளில் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்களுக்காக துஆ செய்யக் கடமைப்பட்டுள்ளனர்."

இதற்குக் காரணமாக அவர் எடுத்துக்காட்டியது, இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்களின் ஹதீஸ் மனப்பாடத் திறனும், ஃபிக்ஹ் பாண்டித்தியமும் ஆகும். (தாரீகு பக்தாத், தொகுதி 13, பக்.344).

ஹதீஸ் அறிஞர்களில் இமாமும் ஹுஜ்ஜத்துமாகிய ஹஸன் இப்னு ஸாலிஹ் (ரஹ்) கூறுகிறார்: "கூஃபா மக்களில் அதிக ஹதீஸ் அறிவு பெற்றவர் இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) ஆவார். கூஃபாவுக்கு வந்த அனைத்து ஹதீஸ்களும், அஸர்களும் அவருக்கு மனப்பாடமாக இருந்தன." (கைராத்துல் ஹிஸான், பக்.30).

இப்னு மஈன் (ரஹ்) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்படுகிறது: "ஹதீஸ் துறையில் தகுதியுடையவராக இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) இருந்தார். மனப்பாடமாக இருந்த ஹதீஸ்களைத் தவிர அவர் எதையும் அறிவிக்கவில்லை." (தத்ரீபுர் ராவி, தொகுதி 1, பக்.450).

அவர்களின் ஆசிரியருமான அஅ்மஷ் (ரஹ்) அவர்கள், அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்களின் ஹதீஸ் அறிவை மிகவும் உயர்வாக மதித்தார். தபகாத்துல் ஹனஃபிய்யா (பக். 484) என்ற நூலில் முல்லா அலிய்யுல் காரி (ரஹ்) அவர்கள் குறிப்பிடும் சம்பவம் மிகவும் குறிப்பிடத்தக்கதாகும்.

ஒரு மார்க்கப் பிரச்சினை குறித்து கேள்வி எழுப்பப்பட்டபோது, அஅ்மஷ் (ரஹ்) அவர்களின் முன்னிலையில் இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) பதிலளித்தார். அதற்கு ஆதாரமாக இருந்த ஹதீஸ் அறிவிப்பு (ஸனத்) குறித்து அஅ்மஷ் (ரஹ்) அவர்கள் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்களிடம் கேட்டார்.

"அபூ ஹுரைரா (ரலி), அப்துல்லாஹ் (ரலி), அபூ மஸ்ஊத் (ரலி) ஆகியோரிடமிருந்து முறையே அபூ ஸாலிஹ் (ரஹ்), அபூ வாயில் (ரஹ்), அபூ இயாஸ் (ரஹ்) ஆகியோரின் அறிவிப்பின் மூலம் நபி (ஸல்) அவர்கள் இவ்வாறு கூறியதாகத் தாங்களே எனக்குக் கற்பித்த ஹதீஸ்தான் இதற்கான ஆதாரம். அதுபோல ஹுதைஃபா (ரலி) அவர்களிடமிருந்து அபூ மிஸ் (ரஹ்) வழியாகவும், ஜாபிர் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து அபூ ஸுபைர் (ரஹ்) வழியாகவும், அனஸ் (ரலி) அவர்களிடமிருந்து யஸீதுர் ரக்காஷி (ரஹ்) வழியாகவும் தாங்களே எனக்கு ஹதீஸ் அறிவித்துள்ளீர்கள்."

"நிறுத்துங்கள்! நான் நூறு நாட்களில் உங்களுக்குக் கற்பித்த ஹதீஸ்களை ஒரே சந்தர்ப்பத்தில் எனக்கே திருப்பிக் கூறிவிட்டீர்கள். உங்கள் ஃபிக்ஹ் ஆராய்ச்சிகளில் இவ்வளவு விரிவாக ஹதீஸ்கள் ஆதாரமாகப் பயன்படுத்தப்படுகின்றன என்பதை நான் அறிந்திருக்கவில்லை. நீங்கள் உண்மையிலேயே ஒரு மகத்தான மனிதர்."

ஹதீஸ்களிலிருந்து சட்டங்களைப் புரிந்து கொண்டு நடைமுறைக்கு கொண்டு வரக்கூடிய முஜ்தஹிதை அஅ்மஷ் (ரஹ்) அவர்கள் "மருத்துவர்" என்று குறிப்பிடுகிறார். முஜ்தஹித்களுக்கு ஹதீஸ்களை எடுத்துச் செல்லும் முஹத்திஸ்களை "மருந்து விற்பனையாளர்" என்றும் அவர் உவமையாகக் குறிப்பிடுகிறார்.

இந்த இரண்டு உயர்ந்த நிலைகளையும் ஒருசேர பெற்ற மகா அறிஞர்தான் இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) என்று அவர் புகழ்ந்துள்ளார். இந்தச் சான்று மட்டுமே இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்களின் ஹதீஸ் பாண்டித்தியத்திற்கு போதுமான ஆதாரமாகும்.

இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்களின் மூன்று முஸ்னத் நூல்களை இமாம் ஷஅ்ரானி (ரஹ்) அவர்கள் ஓதி அறிவித்துள்ளார். அவை அனைத்தும் நம்பகமான (ஸஹீஹான) பிரதிகள் என்றும், பல ஹாஃபிழ்களின் கையெழுத்து அங்கீகாரம் பெற்றவை என்றும் அவர் குறிப்பிடுகிறார். அவற்றில் கடைசி அங்கீகாரம் ஹாஃபிழுத்திம்யாதி (ரஹ்) அவர்களின் கையெழுத்தாக இருந்தது.

இந்த முஸ்னத் நூல்களில் இடம்பெற்றுள்ள ஹதீஸ்கள் அனைத்தும் தகுதியான தாபிஊன்களின் அறிவிப்புகளின் மூலம் வந்தவையாகும். அஸ்வத், அல்கமா, அதாஉ், இக்ரிமா, முஜாஹித், மக்ஹூல், ஹஸனுல் பஸ்ரி (ரஹிமஹுமுல்லாஹ்) போன்ற, நபி (ஸல்) அவர்கள் சிறந்த தலைமுறையினர் என்று சான்றளித்த மகத்தான அறிஞர்களின் அறிவிப்புகளே இதில் இடம்பெற்றுள்ளன. (மீஸானுஷ் ஷஅ்ரானி, தொகுதி 1, பக். 68).

தாரீகு பக்தாத் (தொகுதி 13, பக்கம் 324)-இல், இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்கள் ஹதீஸ் கேட்ட பதினைந்து ஷெய்குமார்களின் பெயர்களும், அவர்களிடமிருந்து ஹதீஸ் கற்ற பதினான்கு முக்கிய மாணவர்களின் பெயர்களும் பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளன.

"நான்காயிரம் ஷெய்குமார்களிடமிருந்து ஹதீஸ்களைப் பெற்றவர்தான் இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்). அதனால்தான் ஹதீஸ்களை மனப்பாடம் செய்த ஹுஃப்பாஸ்களின் பட்டியலில் தஹபி உள்ளிட்ட அறிஞர்கள் அவரைச் சேர்த்துள்ளனர்."

இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்களுக்கு ஹதீஸ் அறிவு குறைவாக இருந்தது என்ற ஒரு பொதுவான கருத்து பரப்பப்படுகிறது. ஆனால் அது உண்மையல்ல. தனித்துவமான ஆய்வின் (இஜ்திஹாத்) மூலம் மார்க்கச் சட்டங்களை விளக்கிய இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்களுக்கு ஹதீஸ் அறிவு பலவீனமாக இருந்தது என்று நம்புவதற்கு அறிவும் ஆதாரங்களும் இடமளிப்பதில்லை.

பல ஆயிரக்கணக்கான மஸ்அலாக்களை இஸ்தின்பாத் (ஆதாரங்களிலிருந்து சட்டங்களைப் பெறும் முறை) மூலம் விளக்கியவர்தான் இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்). இன்று அறியப்படும் ஒழுங்குபடுத்தப்பட்ட இஜ்திஹாத் முறைக்கு அடித்தளம் அமைத்தவரும் அவரே.

இந்த மகத்தான ஆய்வுப் பணியில் முழுமையாக ஈடுபட்டிருந்ததால், அவருடைய ஹதீஸ் தொகுப்புகள் பரவலாக வெளிவரவில்லை என்பது உண்மை. இதேபோல், அபூபக்கர் ஸித்தீக் (ரலி), உமர் (ரலி) போன்ற ஸஹாபாக்கள் முஸ்லிம் சமுதாயத்தின் பொது நிர்வாகப் பொறுப்புகளில் முழுமையாக ஈடுபட்டிருந்ததால், அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கப்பட்ட ஹதீஸ்கள் ஒப்பீட்டளவில் குறைவாகவே நமக்குக் கிடைக்கின்றன.

அதேபோல், அபூ ஸுர்அ (ரஹ்), இப்னு மஈன் (ரஹ்) போன்றோர் தங்கள் வாழ்நாளை முழுமையாக ஹதீஸ் சேகரிப்பிற்காக அர்ப்பணித்திருந்தனர். அதனுடன் ஒப்பிடும்போது, இமாம் மாலிக் (ரஹ்), இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) ஆகியோரின் ஹதீஸ் தொகுப்புகள் அதே அளவில் வெளிப்படவில்லை. காரணம், அவர்களும் இஸ்தின்பாத் மற்றும் ஃபிக்ஹ் ஆய்வுகளில் ஆழமாக ஈடுபட்டிருந்ததே ஆகும். (கைராத்துல் ஹிஸான், பக்கம் 60).

"நாற்பதாயிரம் ஹதீஸ்களை இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) தொகுத்தார். நான்காயிரம் ஷெய்குமார்களிடமிருந்து ஹதீஸ்களைக் கேட்டார். மேலும், தாம் கேட்ட ஹதீஸ்களில் ஒரு பகுதியை பதினைந்து நூல்களாகத் தொகுத்து பாதுகாத்தார்." (முதூன் இல்மிய்யா, பக்கம் 60).

சிலர் இவ்வாறு குற்றஞ்சாட்டுகின்றனர்:

"இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்களுக்கு பதினேழு ஹதீஸ்கள் மட்டுமே கிடைத்தன. எனவே அவரது மத்ஹபிற்கு போதுமான ஆதாரங்கள் இல்லை; அது ஸுன்னாவிற்கு முரணானது."

இந்தக் கருத்து இப்னு கல்தூன் அவர்களின் முகத்திமா நூலை தவறாகப் புரிந்துகொண்டதன் விளைவாகும். ஹதீஸ் அறிவிப்பாளர்களுக்கான மிகவும் கடுமையான நிபந்தனைகளைப் பயன்படுத்தியதால், ஸஹீஹ் என உறுதிப்படுத்தப்பட்ட பதினேழு ஹதீஸ்கள் மட்டுமே அவரிடம் இருந்ததாக இப்னு கல்தூன் கூறியுள்ளார். ஆனால் அந்தக் கருத்தை அறிஞர்கள் ஏற்றுக்கொள்ளவில்லை.

"இப்னு கல்தூன் கூறியது வெளிப்படையான தவறாகும். இதில் யாரும் ஏமாறக்கூடாது. பதினேழு ஹதீஸ்கள் மட்டுமே கிடைத்தன என்பது தவறு. உண்மையில் அவை பதினேழு நூல்கள். அவற்றில் ஒவ்வொன்றும் "முஸ்னது அபீ ஹனீஃபா" என்ற பெயரால் அறியப்படுகிறது. முன்னணி ஹதீஸ் அறிஞர்கள் இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்களை அடையும் அறிவிப்புத் தொடர்களுடன் அந்த ஹதீஸ்களை அறிவித்துள்ளனர். இந்த பதினேழு முஸ்னத் நூல்களும், இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களின் முஸ்னத் நூல்களைவிட சிறியவை அல்ல."

இப்னு கல்தூன் (ரஹ்) கூறியதன் பொருள், ஸஹீஹ் எனத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட ஹதீஸ்கள் பதினேழு என்பதுதான்; மொத்த ஹதீஸ்கள் பதினேழு என்றல்ல. இதை உணராமல் சிலர் அந்தக் கூற்றை தவறாகப் பயன்படுத்துகின்றனர்.

குர்ஆன் விளக்க அறிஞர்களும், ஹதீஸ் அறிஞர்களும் திரண்டிருந்த ஒரு பெரிய அறிஞர் சபையின் முன்னிலையில், இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்கள் தமது உஸூல்களையும் ஆயிரக்கணக்கான மஸ்அலாக்களையும் தொகுத்து வழங்கினார். அங்கு கூடியிருந்த அறிஞர்களும், அவர்களைப் பின்பற்றிய பொதுமக்களும் அவற்றை தக்பீர் முழக்கத்துடன் ஏற்றுக்கொண்டதாக இமாம் பத்ருல் மில்லா தனது மனாஉல் வாகித் நூலில் குறிப்பிடுகிறார்.

இவ்வளவு ஒழுங்குபடுத்தப்பட்ட முறையில் ஒரு மத்ஹபை நிறுவிய மகத்தான அறிஞருக்கு வெறும் பதினேழு ஹதீஸ்களே கிடைத்தன என்று கூறுவது வரலாற்று ஆதாரங்களுக்கு முரணானதாகும்.

தத்கிரதுல் ஹுஃப்பாஸ் (தொகுதி 1, பக்கம் 169)-இன் படி, இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்கள் ஹிஜ்ரி 150-ஆம் ஆண்டு ரஜப் மாதத்தில் வஃபாத் ஆனார்கள்.