பைத்துல் முகத்தஸுக்கு அருகிலுள்ள கஸ்ஸா என்ற ஊரில்தான் ஹிஜ்ரி 150-ஆம் ஆண்டு இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்கள் பிறந்தார்கள். அவர்களின் முழுப்பெயர் முஹம்மத் இப்னு இத்ரீஸ் அஷ்-ஷாஃபிஈ (ரஹ்) என்பதாகும். ரண்டு வயதில் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்கள் மக்காவிற்கு அழைத்துச் செல்லப்பட்டார்கள். சிறு வயதிலேயே தந்தையை இழந்த அவர், தாயாரின் பராமரிப்பிலேயே வளர்ந்தார்.

"ஏழு வயதில் திருக்குர்ஆனை முழுமையாக மனனம் செய்த இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்), பத்து வயதில் இமாம் மாலிக் (ரஹ்) அவர்களின் முவத்தா நூலையும் முழுவதுமாக மனனம் செய்தார்." (தாரீகு பக்தாத், தொகுதி 2, பக்கம் 63).

சிறுவயதில் வறுமையால் துன்பப்பட்ட போதிலும், அறிவின் ஊற்றைத் தேடி அலைவதிலேயே அந்த மகானின் முழு கவனமும் இருந்தது.

சிறுவயதிலேயே அறிஞர்களுடன் தொடர்பு கொண்டு, அவர்களிடமிருந்து கற்ற அறிவை எலும்புத் துண்டுகளிலும் கற்களிலும் எழுதிப் பாதுகாத்து வந்தார்.ஐயாயிரம் ஹதீஸ்களைத் தொகுத்து, இமாம் மாலிக் (ரஹ்) அவர்களின் முவத்தா நூலை மனனம் செய்த இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்), தமது பதின்மூன்றாவது வயதில் மேல்கல்விக்காக இமாம் மாலிக் (ரஹ்) அவர்களின் முன்னிலையில் செல்ல மதீனாவிற்கு பயணம் மேற்கொண்டார். அப்போது இமாம் மாலிக் (ரஹ்) அவர்களின் அறிவுக் களஞ்சியம் மதீனாவிலேயே இருந்தது.

தாம் எழுதிய முவத்தா நூலை எந்தத் தடையுமின்றி, புத்தகத்தைப் பார்க்காமல் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) ஓதியபோது, இமாம் மாலிக் (ரஹ்) அவர்களுக்கு அந்த புதிய மாணவனின் மீது அளவற்ற அன்பும் பாசமும் ஏற்பட்டது.

"உங்களுக்கு உயர்ந்த நிலைகள் கிடைக்கும். ஆகையால் அல்லாஹ் உங்களுக்குக் கொடுத்துள்ள ஒளியை பாவங்களினால் அணைத்துவிடாதீர்கள்." (ஷர்ஹுல் முஹத்தப், தொகுதி 1, பக்கம் 8).

இமாம் மாலிக் (ரஹ்) அவர்களின் வஃபாத்திற்குப் பிறகு, இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்கள் மதீனாவை விட்டு யமனுக்குச் சென்றார். அங்கு காழியாக (நீதிபதியாக) பணியாற்றினார்.பின்னர் ஈராக்கிற்குச் சென்று, இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்களின் முக்கிய மாணவர்களில் ஒருவரும், இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களின் ஆசிரியருமான முஹம்மத் இப்னு ஹசன் (ரஹ்) உள்ளிட்ட பல பெரும் அறிஞர்களுடன் அறிவியல் விவாதங்களில் ஈடுபட்டார்.

ஈராக்கில் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்கள் மிகப்பெரிய புகழைப் பெற்றார். அங்கு ஹதீஸ் கல்வி பரவுவதற்கும் அவர் முக்கிய காரணமாக இருந்தார்.

"ஒரு சந்தர்ப்பத்தில் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்), இமாம் அபூ ஹனீஃபா (ரஹ்) அவர்களின் கிதாபுல் அவ்ஸத் என்னிடமிருந்து இரவலாகப் பெற்றார். ஒரே இரவும் பகலும் கழியும் முன்பே அதை முழுவதுமாக மனனம் செய்து விட்டார்." ஈராக்கில்தான் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்கள் தனது கதீம் கருத்துகளைக் கொண்ட நூல்களை எழுதினார். பின்னர் ஹிஜ்ரி 199-ஆம் ஆண்டு எகிப்துக்குச் சென்று, அங்கு ஜதீத் கருத்துகளைக் கொண்ட நூல்களை இயற்றினார். (மிர்காத், தொகுதி 1, பக்கம் 19).

திருக்குர்ஆன், ஹதீஸ் மற்றும் அவற்றுடன் தொடர்புடைய அனைத்து அறிவுத் துறைகளிலும் இணையற்ற தேர்ச்சி பெற்றிருந்த இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்), அரபு மொழியிலும் மிகப் பெரிய அறிஞராக இருந்தார். அரபு மொழியில் அவருடைய சொற்களே ஆதாரமாகக் கருதப்பட்டன.அரபு மொழியின் மையமாகக் கருதப்பட்ட குரைஷி வம்சத்தில் பிறந்த இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்), மொழி அறிவைப் பெறுவதற்காக மட்டுமே இருபது ஆண்டுகளை ஒதுக்கினார். ஹதீஸ் பாண்டித்தியத்தில் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களின் மேன்மையை வர்ணிக்க அறிஞர்களே திணறுகின்றனர்.

ஹதீஸ் அறிஞர்கள் உறக்கத்தில் இருந்தனர். இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்கள்தான் அவர்களைத் தட்டி எழுப்பினார்.

"அறிவுத் துறையில் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களின் பங்களிப்பு அளவிட முடியாதது. அவருக்கு நன்றிக்கடன் படாமல் யாரும் பேனாவையும் மையையும் தொடவில்லை."

ஹதீஸ் அறிவில் பெற்றிருந்த உயர்ந்த நிலையால், ஈராக்கில் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்கள் "நாஸிருல் ஹதீஸ்" என்ற சிறப்புப் பெயரால் அறியப்பட்டார். அவருடைய மத்ஹபைப் பின்பற்றியவர்களுக்கு "அஸ்ஹாபுல் ஹதீஸ்" என்ற பட்டமும் வழங்கப்பட்டது.

"இமாமுல் அஇம்மா" என்ற பெயரால் புகழ்பெற்ற இப்னு குஸைமா (ரஹ்) அவர்கள் ஹதீஸ்களை மனனம் செய்வதில் இணையற்றவராக இருந்தார். அவரிடம், "இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களின் நூல்களில் இடம்பெறாத ஏதேனும் ஹதீஸ்கள் உங்களுக்குத் தெரியுமா?" என்று கேட்கப்பட்டபோது,"இல்லை" என்று பதிலளித்தார்.

இப்னு ஸௌலாக் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதுபோல், இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்கள் இருநூற்றுக்கும் மேற்பட்ட நூல்களை இயற்றியுள்ளார். (ஷதராத்துத் தஹப், தொகுதி 2, பக்கம் 10). உஸூல் மற்றும் பிற அறிவுத் துறைகளைத் தவிர, ஃபிக்ஹ் துறையில் மட்டும் நூற்றி இருபது நூல்களை அவர் எழுதியுள்ளார். (அல்-ஃபவாயிதுல் மதனிய்யா, பக்கம் 242). சுருக்கமாகச் சொன்னால், திருக்குர்ஆனும் ஹதீஸும் தொடர்பான அறிவில் அவருக்கு நிகராக அவருடைய காலத்தில் வேறு யாரும் இருக்கவில்லை. பதினைந்து வயதிலேயே இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களுக்கு இஜ்திஹாத் செய்யும் தகுதி வழங்கப்பட்டது. அந்த வயதிற்குள் அனைத்து அறிவுத் துறைகளிலும் அவர் ஆழ்ந்த தேர்ச்சி பெற்றிருந்தார்.

அக்காலத்தில் மக்காவின் முஃப்தியும் இமாமுமாக இருந்த முஸ்லிம் இப்னு காலித் (ரஹ்) அவர்கள்தான் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களுக்கு இஜ்திஹாத் செய்ய அனுமதி அளித்தார். அவரே இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களின் ஆசிரியரும் ஆவார். (ஷர்ஹுல் முஹத்தப், தொகுதி 1, பக்கம் 10; தஹ்தீபுல் அஸ்மாஇ வல்லுகாத், தொகுதி 1, பக்கம் 51; ஸியர், தொகுதி 10, பக்கம் 54; தத்கிரதுல் ஹுஃப்பாஸ், தொகுதி 1, பக்கம் 362).

இதன் காரணமாகவே, இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களிடமிருந்து ஹதீஸ் அறிவித்த இமாம் ஹுமைதி (ரஹ்) அவர்கள், அவரைப் பற்றி இவ்வாறு கூறினார்: "தனது காலத்து அறிஞர்களின் தலைவரான முஹம்மத் இப்னு இத்ரீஸ் அஷ்-ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்கள் என்னிடம் ஹதீஸ் அறிவித்தார்கள்." (காமில் – இப்னு அதிய், தொகுதி 1, பக்கம் 115). ஸஹீஹுல் புகாரியின் முதல் ஹதீஸின் முதல் அறிவிப்பாளர் இமாம் ஹுமைதி (ரஹ்) ஆவார். அவர் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களின் மாணவரும், இமாம் புகாரி (ரஹ்) அவர்களின் ஆசிரியரும் ஆவார்.

இமாம் பைஹகீ (ரஹ்), தைலமி (ரஹ்), கதீப் (ரஹ்) ஆகியோர், இமாம் அஹ்மத் இப்னு ஹன்பல் (ரஹ்) அவர்களிடமிருந்து அறிவிக்கிறார்கள்:

"ஹதீஸ் தொடர்பான எந்த மஸ்அலாவைப் பற்றியும் என்னிடம் கேட்கப்பட்டால், நான் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களின் கருத்தின்படி பதிலளிப்பேன். ஒவ்வொரு நூற்றாண்டின் தொடக்கத்திலும் நபி (ஸல்) அவர்களின் ஸுன்னத்தை உயிர்ப்பிக்கும் ஒரு மனிதரை அல்லாஹ் நியமிப்பான் என்று ஹதீஸில் நான் கண்டுள்ளேன். இரண்டாம் நூற்றாண்டின் முஜத்திதாக இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களே இருந்ததால் அவர்களைப் பின்பற்றுகிறேன்." (அத்-துர்ருல் மன்ஸூர், தொகுதி 1, பக்கம் 321; ஸியர், தொகுதி 10, பக்கம் 42; தாரீகு பக்தாத், தொகுதி 2, பக்கம் 62; ஹில்யத்துல் அவ்லியா, தொகுதி 9, பக்கம் 97; தாரீகு இப்னு அஸாகிர், தொகுதி 1, பக்கம் 412; மனாகிபுஷ் ஷாஃபிஈ, தொகுதி 1, பக்கம் 54).

"இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களின் அறிவு, தகுதி, நம்பகத்தன்மை மற்றும் பிற சிறப்புகள் அனைத்து நாடுகளிலும் பரவலாக அறியப்பட்டவை. அவர்களுக்கு தவறு நிகழ்வது மிகவும் அரிது. அபூ ஸுர்அ (ரஹ்) அவர்கள் கூறுவதாவது, தவறு ஏற்பட்ட ஒரு ஹதீஸ்கூட இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களிடம் இல்லை. அபூ தாவூத் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுவதாவது, இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களிடம் தவறு நிகழ்ந்ததாக நான் அறிந்த ஒரு ஹதீஸ்கூட இல்லை."

இந்நிலையில், ஹதீஸ் துறையில் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) தகுதியற்றவர் என்று யஹ்யா இப்னு மஈன் (ரஹ்) கூறியதாக ஒரு அறிவிப்பு இடம்பெற்றுள்ளது. இதைப் பற்றி இமாம் தஹபி (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "இந்தக் கூற்றினால் இப்னு மஈன் (ரஹ்) தம்மையே சிரமத்தில் ஆழ்த்திக் கொண்டார். அவருடைய இந்தக் கருத்தை எந்த அறிஞரும் ஏற்றுக்கொள்ளவில்லை."

இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களைப் பற்றி விரிவாகப் பாராட்டிய பின், இமாம் தஹபி (ரஹ்) அவர்கள் தொடர்கிறார்கள்: "இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்கள் முன்னணி ஹதீஸ் அறிஞர்களில் ஒருவர். ஹதீஸ் கல்விக்காக மக்கா, மதீனா, ஈராக், யமன், மிஸ்ர் போன்ற நாடுகளுக்குப் பயணம் செய்துள்ளார். பக்தாத்தில் "நாஸிருல் ஹதீஸ்" என்ற பட்டப்பெயரால் அறியப்பட்டார். தவறான ஒரு ஹதீஸ்கூட அவரிடம் இருந்ததாக நிரூபிக்கப்படவில்லை. தனிப்பட்ட விருப்பம் அல்லது அறியாமை காரணமாக குற்றம் சாட்டுபவர்களை அல்லாஹ் விசாரிப்பான். ஆனால், ஹதீஸ் துறையில் யஹ்யா அல்-கத்தான், இப்னு மஹ்தி, அஹ்மத் இப்னு ஹன்பல், இப்னுல் மதீனி (ரஹிமஹுமுல்லாஹ்) போன்றோருக்குப் பிறகான இடத்தில் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) இருக்கிறார்."

இந்தக் கருத்தைப் பற்றி அவரது மாணவரான இமாம் ஸுப்கி (ரஹ்) அவர்கள் எழுதுகிறார்கள்: "இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்கள் ஹதீஸ் பாண்டித்தியத்தில் அவர்களைவிடத் தாழ்ந்தவர் என்பது சரியல்ல. "இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களிடம் தவறான ஒரு ஹதீஸ்கூட இல்லை" என்று முஹத்திஸ்கள் அளித்துள்ள சாட்சியே அவருடைய உயர்ந்த நிலையை நிரூபிக்கப் போதுமானது." (தபகாத், தொகுதி 5, பக்கங்கள் 220–221; தத்கிரதுல் ஹுஃப்பாஸ், தொகுதி 1, பக்கம் 362; தாரீகு இப்னு அஸாகிர், தொகுதி 1, பக்கம் 15; ஸியர், தொகுதி 10, பக்கம் 48).

இப்னு மஈன் (ரஹ்) அவர்களின் மேற்கண்ட கருத்தைப் பற்றி ஹாஃபிழ் இப்னு அப்துல் பர் (ரஹ்) அவர்கள் கூறுவது குறிப்பிடத்தக்கது:"இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களைப் பற்றிய அந்தக் கருத்தினால் இப்னு மஈன் (ரஹ்) அவர்கள் விமர்சிக்கப்பட்டார்கள்."

இமாம் அஹ்மத் இப்னு ஹன்பல் (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதாக அவர் அறிவிக்கிறார்கள்: "யஹ்யா இப்னு மஈன், இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களை எங்கிருந்து அறிந்தார்? அவர் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களையும், அவருடைய கருத்துகளையும் நன்கு அறிந்தவர் அல்ல. ஒரு விஷயத்தை அறியாதவன் அதற்கே எதிரியாக இருப்பான்."

இதற்குப் பிறகு இமாம் ஸுப்கி (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "யஹ்யா இப்னு மஈன் (ரஹ்) அவர்கள் குறிப்பிட்டது இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களை அல்ல; அவருடைய இளைய உறவினரைப் பற்றித்தான் என்று சிலர் கூறியுள்ளனர். இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களையே குறிப்பிட்டதாக எடுத்துக்கொண்டாலும், அந்தக் கூற்றுக்கு மதிப்பு அளிக்க வேண்டியதில்லை. அது இப்னு மஈன் (ரஹ்) அவர்களுக்கே இழிவை ஏற்படுத்துகிறது. முஅ்தஸிலி கலீஃபா மஅ்மூன், "குர்ஆன் படைக்கப்பட்டது" என்ற கருத்தை ஏற்குமாறு அழைத்தபோது, இப்னு மஈன் (ரஹ்) அவருக்கு இணங்கியதால் பின்னர் மிகுந்த வருத்தமடைந்தார். இமாம்களின் இமாமாகிய ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களைப் பற்றிய அவரது கருத்தின் விளைவு அதுவாகும்." (தபகாத், தொகுதி 1, பக்கங்கள் 188–189).

யஹ்யா இப்னு மஈன் (ரஹ்) அவர்கள் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களை நோக்கிக் கூறவில்லை என்று தபகாத் (தொகுதி 5, பக்கம் 220)-இல் உறுதியாகக் கூறப்பட்டுள்ளது. மேலும், யஹ்யா இப்னு மஈன் (ரஹ்) அவர்களே "இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களிடம் எந்தக் குறையும் இல்லை" என்று கூறியதாக ஸியர் (தொகுதி 10, பக்கம் 47), ஹில்யத்துல் அவ்லியா (தொகுதி 9, பக்கம் 97) ஆகிய நூல்களிலும் பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளது.

இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களின் மாணவரான முஸ்னி (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களுக்கு ஒரு தவறு நிகழ்ந்தது என்று அல்லாஹ்வின் படைப்புகளில் யாராவது என்னுடன் விவாதிக்க விரும்பினால், அந்தத் தவறு இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களிடம் இல்லை; அவர்களிடமிருந்து ஹதீஸை எடுத்துச் சென்ற அறிவிப்பாளரிடம்தான் ஏற்பட்டது என்பதை நான் நிரூபிப்பேன்." (பயானு கதஅ மன் அக்தஅ அலஷ்ஷாஃபிஈ, பக்கம் 96).இமாம் தஹபி (ரஹ்) அவர்கள் கூறுகிறார்கள்: "அல்லாஹ்வின் மீது சத்தியமாக! உண்மைத்தன்மை, சிறப்பு, விரிந்த அறிவு, ஒப்புயர்வற்ற கூர்மையான அறிவாற்றல், சத்தியத்தை நிலைநிறுத்துதல், புகழின் பெருமை ஆகியவற்றில் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களுக்கு நிகரானவர் யார்?" (ஸியர், தொகுதி 10, பக்கம் 95).

குரைஷி வம்சத்தில் ஒரு மகத்தான அறிஞர் தோன்றி பூமியெங்கும் அறிவைப் பரப்புவார் என்று ஸஹீஹான ஹதீஸில் வந்துள்ளது. அந்த அறிஞர் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களே என்பதே பெரும்பாலான அறிஞர்களின் கருத்தாகும். ஸஹாபாக்கள் உட்பட குரைஷி வம்சத்தில் இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களைப் போன்ற பாண்டித்தியம் கொண்டவர் வேறு இல்லை என்பதையே அவர்கள் இதற்குச் சான்றாகக் கூறுகின்றனர். (ஷர்ஹுல் முஹத்தப், தொகுதி 1, பக்கம் 11; தாரீகு பக்தாத், தொகுதி 2, பக்கம் 61; தபகாத், தொகுதி 1, பக்கங்கள் 102–103; ஹில்யத்துல் அவ்லியா, தொகுதி 9, பக்கம் 65; மனாகிபுஷ் ஷாஃபிஈ, தொகுதி 1, பக்கம் 26; பயானு கதஅ மன் அக்தஅ அலஷ்ஷாஃபிஈ, பக்கம் 94).

இந்த மகான்தான், சில புதிய கொள்கையினரின் பார்வையில் "ஹதீஸ் கிடைக்காதவர்" எனக் கூறப்படுகிறார். இது அறியாமையாலோ அல்லது தனிப்பட்ட விருப்பத்தாலோ கூறப்படும் குற்றச்சாட்டு என்று ஹாஃபிழ் தஹபி (ரஹ்) அவர்கள் கூறியதைப் போலவே, அதற்கான தீர்ப்பை அல்லாஹ்வே வழங்குவான்.அஹ்லுஸ் ஸுன்னத்திற்கு ஆதரவாகவும், ஹன்பலி மத்ஹபைச் சேர்ந்தவராகவும் இருந்தபோதிலும், உலகம் ஏற்றுக்கொண்ட உண்மையை மறைப்பது இருட்டில் கண்களை மூடிக்கொள்வதற்கு ஒப்பாகிவிடும் என்று கருதியதாலோ என்னவோ, இமாம் தஹபி (ரஹ்) அவர்கள்கூட இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களை மிக உயர்வாகப் புகழ்ந்துள்ளார். குறை கூறுவதற்கு எதுவும் இல்லாதபோது, ஹதீஸ் பாண்டித்தியத்தில் இமாம் அஹ்மத் இப்னு ஹன்பல் (ரஹ்) போன்றோருக்குப் பிறகான இடத்தில் இருக்கிறார் என்று மட்டுமே குறிப்பிட்டார். இமாம் தஹபியை மிகுந்த மதிப்புடன் ஏற்றுக்கொள்பவர்கள், அவருடைய இக்கருத்துகளையே முதலில் புரிந்துகொள்ள வேண்டும். அதன் பிறகே இமாம் ஷாஃபிஈ (ரஹ்) அவர்களைப் பற்றி கருத்து கூற இயலும்.