உலகத்தில் இன்று நிலவுகின்ற மற்ற மதங்களிலிருந்து மாறுபட்டு, இஸ்லாம் ஒரு முழுமையான வாழ்க்கை முறையாகும். அதன் போதனைகள் வாழ்க்கையின் அனைத்து துறைகளையும் தொடுகின்றன. இஸ்லாமிய போதனைகளை அறிஞர்கள் நான்கு முக்கிய பிரிவுகளாகப் பிரிக்கின்றனர்: இபாதாத், முஆமலாத், முனாகஹாத், ஜினாயாத். தொழுகை, நோன்பு, ஜகாத், ஹஜ் போன்றவை இபாதாத்; சமூக வாழ்வு முஆமலாத்; குடும்பச் சட்டங்கள் முனாகஹாத்; ஆட்சி, அரசியல், சிவில் மற்றும் குற்றவியல் சட்டங்கள் ஜினாயாத் ஆகும்.

இஸ்லாமில் தனித்துவமான பொருளாதாரக் கோட்பாடு உள்ளது.

இஸ்லாமின் அனைத்து சட்டங்களும் தௌஹீத் அடிப்படையில் அமைந்தவை. பிரபஞ்சமும் அதிலுள்ள அனைத்தும் அல்லாஹ்வின் சொத்துகள். ஆகவே, இஸ்லாமில் செல்வத்தின் உரிமை அல்லாஹ்வுக்கே. இது முதலாளித்துவம் போல் தனிநபருக்கும் அல்ல; கம்யூனிசம் போல் சமூகத்திற்கும் அல்ல. ஆனால் நடைமுறையில் தனிநபருக்கு சொத்து வைத்திருக்கும் உரிமை அனுமதிக்கப்படுகிறது.

சொத்து சம்பாதிப்பதும் பயன்படுத்துவதும் அல்லாஹ்வின் சட்டங்களுக்கு உட்பட்டதாக இருக்க வேண்டும். “பூமியில் உள்ள அனைத்தும் மனிதர்களுக்காகவே படைக்கப்பட்டது” (குர்ஆன் 2:29) என்று கூறப்படுகிறது. எனவே வளங்கள் அனைவருக்கும் உரியது. சிலர் செல்வத்தை குவித்து மற்றவர்கள் வறுமையில் இருப்பதை இஸ்லாம் அனுமதிக்காது. ஆனால் அனைவருக்கும் சமமாக பகிர வேண்டும் என்ற கட்டாயத்தையும் விதிப்பதில்லை.

உழைப்புக்கு இஸ்லாம் மிகுந்த முக்கியத்துவம் அளிக்கிறது. தரிசுநிலத்தை உழைத்து பயிரிட்டால் அது உழைத்தவருக்குரியது என்று நபி (ஸல்) கூறியுள்ளனர். ஆனால் நிலத்தை பயன்படுத்தாமல் வைத்தால், அரசு அதை எடுத்துக் கொண்டு பிறருக்கு வழங்கலாம். உமர் (ரலி) அவர்கள் இதைப் பின்பற்றி நிலத்தைப் பகிர்ந்தது குறிப்பிடத்தக்கது.

செல்வந்தர்கள் தங்கள் தேவையைத் தவிர மீதமுள்ளதை நல்ல வழிகளில் செலவிட வேண்டும். “தங்கமும் வெள்ளியும் சேமித்து அல்லாஹ்வின் வழியில் செலவிடாதவர்களுக்கு கடுமையான தண்டனை உண்டு” என்று குர்ஆன் எச்சரிக்கிறது.

இஸ்லாமில் கட்டாய தானமாக ஜகாத் விதிக்கப்பட்டுள்ளது. செல்வத்தின் ஒரு பகுதியை ஆண்டுதோறும் ஏழைகளுக்கு வழங்க வேண்டும். இது வறுமை ஒழிப்புக்கும், ஆன்மீக சுத்தத்திற்கும் உதவுகிறது. மேலும் ரமழான் முடிவில் “பித்ர் ஜகாத்” வழங்கப்படுகிறது.

சமூகத்தில் பொருளாதார சுரண்டலை இஸ்லாம் அனுமதிக்காது. வட்டி முறையை கடுமையாகத் தடை செய்கிறது. “நீங்கள் அநியாயம் செய்யாதீர்கள்; உங்களும் அநியாயத்திற்குள்ளாகாதீர்கள்” என்று குர்ஆன் கூறுகிறது.

இஸ்லாமிய பொருளாதாரத்தில் உற்பத்தி, பகிர்வு, பயன்பாடு ஆகிய அனைத்தும் நெறிமுறையுடன் இருக்க வேண்டும். அத்தியாவசிய பொருட்களை மறைத்து விலையேற்றம் செய்வது தடை செய்யப்பட்டுள்ளது. மோசமான பொருட்களை விற்பனை செய்வதும் தடை செய்யப்பட்டுள்ளது.

மனிதன் தனது திறமையின் அடிப்படையில் சம்பாதிக்க உரிமை பெற்றவன். ஆனால் சூதாட்டம், மது போன்ற தவறான வழிகளில் செல்வம் ஈட்ட அனுமதி இல்லை. லாட்டரி போன்றவை தடை செய்யப்பட்டவை. செலவிலும் மிதத்தன்மை அவசியம்.

இஸ்லாம் தானத்தை ஊக்குவிக்கிறது. ஆனால் குடும்பத்தை வறுமையில் ஆழ்த்தும் அளவுக்கு அனைத்தையும் தானமாக வழங்க வேண்டாம் என்று அறிவுறுத்துகிறது. சஅத் இப்னு அபி வக்காஸ் (ரலி) அவர்களுக்கு நபி (ஸல்) “மூன்றில் ஒரு பகுதி போதுமானது; உங்கள் வாரிசுகளை ஏழைகளாக விட்டுச் செல்ல வேண்டாம்” என்று கூறியுள்ளனர்.

இஸ்லாம் – நீதியும் சமநிலையும் கொண்ட பொருளாதார அமைப்பை வழங்கும் முழுமையான வாழ்க்கை முறையாகும்.