ஆரோக்கிய பராமரிப்பும் சிகிச்சையும் இஸ்லாமிய நம்பிக்கையின் ஒரு பகுதியாகவே வளர்ந்தது. ஆரோக்கியத்திற்கு தீங்கு விளைவிக்கும் உணவுகளையும் பானங்களையும் குர்ஆன் தடை செய்து “நல்லதும் அனுமதிக்கப்பட்டதும் மட்டுமே உணவாக எடுத்துக்கொள்ள வேண்டும்” என்று கட்டளையிட்டது. தூய்மை, உடற்பயிற்சி, ஓய்வு, நோன்பு, மிதமான உணவு, ஆரோக்கியமான பழக்கவழக்கங்கள் ஆகியவற்றை உறுதி செய்வதே இஸ்லாமில் நிர்ணயிக்கப்பட்டுள்ள வழிபாடுகளும் நடைமுறைகளும் ஆகும். தினமும் ஐந்து நேர தொழுகை ஆன்மாவுக்கு அமைதியையும் மனதிற்கு புத்துணர்ச்சியையும் உடலுக்கு வலிமையையும் அளிக்கிறது. நோன்பு ஆன்மீக உயர்வுடன் உடலின் உள்அங்கங்களின் சுத்தத்தையும் உறுதி செய்கிறது. மனநலனையும் உடல்நலனையும் காக்க தியானமும் தொழுகையும் முக்கிய பங்காற்றுகின்றன. ஆரோக்கிய பராமரிப்பின் ஆன்மீக வாய்ப்புகள் இருந்தபோதிலும் மருந்து மூலம் சிகிச்சையின் முக்கியத்துவத்தையும் நபி தனது தோழர்களுக்கு கற்றுக்கொடுத்தார். “ஒவ்வொரு நோயுக்கும் மருந்து உண்டு” (லிகுல்லி தாஉன் தவா) என்ற நபியின் கூற்று பிரசித்தமானது. அரபுகளில் நிலவிய மூடநம்பிக்கை சார்ந்த சிகிச்சை முறைகளை நபி தடை செய்து, நோய் ஏற்பட்டால் சிகிச்சை பெறும் பழக்கத்தை உருவாக்கினார். மருத்துவக் கல்விக்கும் அவர் ஊக்கமளித்தார்.

ஆரோக்கிய பராமரிப்பு மற்றும் சிகிச்சையைப் பற்றிய நபி கூறியவற்றை தனியாக தொகுத்துள்ளனர். புகாரி, முஸ்லிம், அபூதாவூத், திர்மிதி போன்ற ஹதீஸ் தொகுப்பாளர்கள் “கிதாபுத்திப்” என்ற தலைப்பில் இத்தகைய ஹதீஸ்களைச் சேர்த்துள்ளனர். “திப்புன் நபி” (நபி மருத்துவம்) என்ற பெயரில் நபியின் சிகிச்சை முறை அறியப்படுகிறது. இதற்கு தொடர்பான நூற்றுக்கணக்கான ஹதீஸ்களை அபூபக்கர் இப்னு சன்னி, அபூநுஐம், இப்னுல் கய்யிம் அல் ஜவ்ஸி, அபூ அப்தில்லாஹ் அத் தஹபி, அப்துர் ரஹ்மான் அஸ் சுயூதி போன்றோர் ஆய்வு செய்துள்ளனர். இந்நூல்கள் ஆங்கிலம் உள்ளிட்ட பல மொழிகளுக்கும் மொழிபெயர்க்கப்பட்டுள்ளன.

ஒருமுறை நபியிடம் ஒரு தோழர் கேட்டார்: “மருந்து பயன்படுமா?” நபி கூறினார்: “ஆம்.”

“அல்லாஹ் நோயை உருவாக்காமல் அதன் மருந்தையும் உருவாக்கியுள்ளான்; ஆகவே மருந்தைப் பயன்படுத்துங்கள்” என்று நபி கூறினார். நோய் என்பது அல்லாஹ்வின் கோபம் அல்ல என்று அவர் தெளிவுபடுத்தினார். தீர்க்கதரிசிகளுக்கும் நோய் வந்ததைக் குறிப்பிட்டார்.

டக்ளஸ் குத்ரி தனது “A History of Medicine” என்ற நூலில், நபியின் வார்த்தைகள் நடுக்கால முஸ்லிம் மருத்துவர்களுக்கு பெரிய ஊக்கமாக இருந்ததாகக் கூறுகிறார். நோயாளிகளைப் பார்வையிடுவது, அவர்களுக்காக பிரார்த்தனை செய்வது ஒரு முஸ்லிமின் கடமைகளில் ஒன்றாகும் என்று நபி கூறினார். நோயாளிகளைச் சந்திக்கும் போது சரியான மருத்துவ ஆலோசனை பெற வேண்டும் என்றும் அவர் கூறினார். ஒருமுறை நபி ஸஅத் இப்னு அபீ வக்காஸைச் சந்தித்தார்; அவர் இதய நோயால் பாதிக்கப்பட்டிருந்தார். நபி அவரது மார்பை தடவியபோது சிறிது நிம்மதி ஏற்பட்டது. பின்னர் “கவனமாக இரு; இது இதய நோய். ஹாரிஸ் இப்னு கல்தாவைச் சந்தி; அவர் சிறந்த மருத்துவர்” என்று கூறினார்.

நோயாளிகளை கவனமாக பராமரிக்க வேண்டும் என்று நபி மருத்துவர்களுக்கு அறிவுறுத்தினார். திறமை உள்ளவர்கள் மட்டுமே சிகிச்சை அளிக்க வேண்டும் என்றும் கூறினார். பல நோய்களுக்கு நபி சிகிச்சை முறைகளையும் குறிப்பிட்டுள்ளார். தேன், சுன்னாமாக்கி, பேரீச்சம், ஒலிவ், கருஞ்சீரகம், வெந்தயம், கறிவேப்பிலை, இஞ்சி, குங்குமப்பூ, பெருஞ்சீரகம், கற்றாழை போன்றவை அவர் பரிந்துரைத்த மருந்துகளில் அடங்கும்.

பிளேக் பரவிய இடத்திற்கு செல்லக்கூடாது; அங்கிருந்து வெளியேறவும் கூடாது என்ற நபியின் அறிவுரை தொற்றுநோய்களுக்கு எதிரான அறிவியல் முன்னெச்சரிக்கையை காட்டுகிறது. நோய்களைப் பற்றிய அரபுகளின் மூடநம்பிக்கைகளை அவர் திருத்தினார். இதன் மூலம் ஒரு புதிய மருத்துவ புரட்சிக்கு அவர் அடித்தளம் அமைத்தார்.