உலகத்தில் எந்த மதமும் இஸ்லாமைப் போல கட்டாய தான முறையை ஏற்படுத்தவில்லை. செல்வத்தின் ஒரு நிர்ணயிக்கப்பட்ட சதவீதத்தை சமூகத்தில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ள எட்டு வகை மக்களுக்கு ஆண்டுதோறும் வழங்க வேண்டும் என்று இஸ்லாம் கட்டளையிடுகிறது. பொதுவாக பணத்தில் இரண்டரை சதவீதமும், சில உற்பத்திகளில் பத்து சதவீதமும் சகாதாக வழங்க வேண்டும்.

இதற்கு கூடுதலாக வளர்க்கப்படும் மிருகங்களுக்கும் சகாத் உள்ளது. ஒட்டகம், ஆடு, மாடு ஆகியவற்றிற்கு சகாத் கட்டாயமாக்கப்பட்டுள்ளது. ஆனால் வேலைக்காக பயன்படுத்தப்படும் மிருகங்கள் (பயிரிடுதல் போன்றவை) இந்த விதிமுறையில் இருந்து விலக்கப்பட்டுள்ளன.

இஸ்லாமிய ஆட்சி உள்ள இடங்களில், அரசு அமைப்புகள் சகாத் வசூலிக்கின்றன. அரசு இல்லாத இடங்களில், தனிநபர்கள் தாமே இந்த கடமையை நிறைவேற்ற வேண்டும். அரசு இருந்தாலும் கூட, சகாதை நேரடியாக வழங்குவது சிறந்தது என்று இமாம் அஹ்மத் இப்னு ஹம்பல் (ரஹ்) கருத்து தெரிவித்துள்ளார். மற்ற மூன்று இமாம்களும் இதே கருத்தையே பகிர்ந்துள்ளனர்.

சகாத் உண்மையான உரிமையாளர்களிடம் சென்றடைகிறது என்ற திருப்தி கிடைக்க வேண்டும் என்றால், அதை நேரடியாக வழங்க வேண்டும் என்று கூறப்பட்டுள்ளது. அரசு முறையாக வழங்கும் உறுதி இருந்தால் மட்டுமே அதை அரசிடம் ஒப்படைக்கலாம் என்று இமாம் ஸௌரி (ரஹ்) கூறியுள்ளார்.

சகாத் மற்றும் பிற தானங்களை வழங்கும்போது, குடும்பத்தாருக்கு முன்னுரிமை வழங்க வேண்டும் என்று இஸ்லாம் போதிக்கிறது. நபி (ஸல்) அவர்கள் கூறியுள்ளனர்:

“பொதுமக்களுக்கு கொடுத்தால் அது ஒரு தானம் மட்டுமே; உறவினருக்கு கொடுத்தால் அது தானமும் உறவுச் சேர்க்கையும் ஆகும்; இரட்டிப்பு நன்மை கிடைக்கும்.”

சகாதின் முக்கிய நோக்கம் வறுமையை நீக்குவதும், ஆன்ம சுத்திகரிப்பும் ஆகும். செல்வ சகாதுக்கு கூடுதலாக, ரமளான் முடிவில் வழங்கப்படும் “பித்ர் சகாத்” என்பதும் உள்ளது.

“நீங்கள் விரும்பும் பொருள்களில் இருந்து செலவிடும் வரை நீங்கள் நன்மையை அடைய மாட்டீர்கள்.”

இந்த வசனத்தை கேட்ட ஒரு ஸஹாபி, தன் மிகவும் பிரியமான தோட்டத்தை அல்லாஹ்வின் பாதையில் வழங்கினார்.

இஸ்லாம் பொருளாதார சுரண்டலை அனுமதிக்காது. வட்டி (பாலிசு) முறையை கடுமையாகத் தடை செய்கிறது. குர்ஆன் வட்டியை அநியாயம் என்று கூறுகிறது. வட்டியை விடாமல் இருப்பவர்களுக்கு அல்லாஹ் மற்றும் அவன் தூதரிடமிருந்து போர் அறிவிப்பு உள்ளது என்று எச்சரிக்கிறது.

இஸ்லாமிய பொருளாதாரத்தில் உற்பத்தி, பகிர்வு, பயன்பாடு ஆகியவை போட்டி மற்றும் சுரண்டல் அடிப்படையில் அல்ல; சமூக நலனை அடிப்படையாகக் கொண்டவை. பிறரின் நலனில் தன் நலனை காண வேண்டும் என்பதே முஸ்லிமின் கடமை.

பொருளாதார நடவடிக்கைகளில் தர்ம சிந்தனையும் இறை பயமும் முக்கியம். அத்தியாவசிய பொருட்களை குவித்து விலை உயர்த்துவது தடை செய்யப்பட்டுள்ளது. தரமற்ற பொருட்களை விற்பதும் தடை செய்யப்பட்டுள்ளது.

மனிதனுக்கு தனது திறமைக்கேற்ப செல்வம் சம்பாதிக்கும் உரிமை உள்ளது. ஆனால் சூதாட்டம், லாட்டரி போன்ற முறைகள் அனுமதிக்கப்படவில்லை.

செலவில் இஸ்லாம் கட்டுப்பாடுகளை விதிக்கிறது. மது, சூதாட்டம் போன்ற தீய பயன்பாடுகள் தடை செய்யப்பட்டுள்ளது. அதே நேரத்தில், செலவில் மிதத்தன்மை மற்றும் சமநிலை அவசியம்.

தானத்தை ஊக்குவித்தாலும், குடும்பத்தை வறுமையில் ஆழ்த்தும் அளவுக்கு அனைத்தையும் கொடுக்க வேண்டாம் என்று நபி (ஸல்) அவர்கள் அறிவுறுத்தியுள்ளனர். ஒரு முறை ஸஅத் இப்னு அபீ வக்காஸ் (ரலி) அவர்கள் தனது முழு செல்வத்தையும் தானமாக வழங்க விரும்பியபோது, நபி (ஸல்) அவர்கள் அதைத் தடுத்து, “மூன்றில் ஒரு பகுதி போதுமானது; உங்கள் வாரிசுகளை ஏழைகளாக விட்டுச் செல்ல வேண்டாம்” என்று கூறினர்.

சகாத் – சமூக நலன், வறுமை ஒழிப்பு, ஆன்ம சுத்திகரிப்பு ஆகியவற்றை ஒருங்கிணைக்கும் இஸ்லாமிய பொருளாதாரத்தின் முக்கியக் குரல் ஆகும்.